Het kabinet-Jetten
Bron: Tweede Kamer
AOW-plannen
Het lukt de oppositie in beginsel niet om een verenigd front te vormen in de strijd tegen het kabinet-Jetten. Op de eerste dag van het debat over de Regeringsverklaring blafte de oppositie, maar beet ze niet.
Wie zei wat over het kabinet en zijn AOW-plannen?
Bron: Tweede Kamer
- Premier Rob Jetten: ‘Natuurlijk staan wij als coalitie gewoon voor onze plannen. Maar plat gezegd moeten we hier wel zakendoen met elkaar. Goede ideeën en slimme alternatieven zijn dus welkom, als we maar met elkaar bereid zijn om te doen wat nodig is.’
- GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver over het minderheidskabinet: ‘Wij staan klaar om ervoor te zorgen dat deze plannen ambitieuzer worden, dat we samenwerken en dat er meerderheden op komen, en dat we dit land verder zullen helpen. Nadat het avontuur van deze club begon, heb ik gelijk gezegd dat ik het een riskant experiment vind. Daar blijf ik bij.’
- PVV-leider Geert Wilders wil het kabinet direct naar huis sturen. Volgens hem moet de oppositie niet met het kabinet onderhandelen, maar stevig oppositie voeren. ‘Wij zullen niet rusten tot we verlost zijn van dit kabinet.’ Over de AOW zei Wilders: ‘Handen af van de AOW.’
- 50PLUS-voorman Jan Struijs viel D66-fractievoorzitter Jan Paternotte aan: ‘Ik hoor te weinig van de heer Paternotte en van de regering dat de bijna 4 miljoen AOW’ers en de bijna 5,5 miljoen vijftigplussers de ruggengraat zijn van onze democratie. Zij plegen vrijwilligerswerk, zij zijn mantelzorgers, oppasmoeders, noem allemaal maar op.’
Koppeling AOW-leeftijd aan gemiddelde levensverwachting zorgt voor zeer ongelijke uitkeringsduur
Het Kabinet Jetten
Gezondheidszorg en de nieuwe plannen van dit kabinet
Hoger eigen risico
Het eigen risico wordt met 75 euro verhoogd naar 460 euro. Daartegenover staat wel dat je als patiënt nooit het hele bedrag in één keer kwijt bent, maar maximaal 150 euro per behandeling. Gemeenten krijgen 350 miljoen euro om chronisch zieken te helpen die de rekeningen niet kunnen betalen. Totale besparing: bijna 4,8 miljard euro in 2030.
* Geneesmiddelen
Het nieuwe kabinet gaat kritischer kijken naar welke geneesmiddelen er in het basispakket komen. Dit levert een besparing op van 150 miljoen euro.
* Ouderenzorg wordt weg bezuinigd
Er wordt vanaf 2030 bijna 2 miljard euro bezuinigd op de ouderenzorg. In de praktijk betekent dit dat ouderen in een verpleeghuis meer moeten gaan betalen. En er wordt gekort op de huishoudelijke hulp.
* Wijkverpleging gaat veel eigen geld kosten
Er komt een eigen bijdrage in de wijkverpleging.
* Preventie
Het nieuwe kabinet wil investeren in preventie en welzijn. Vanaf 2028 wordt hier een bedrag van 35 miljoen euro per jaar voor vrijgemaakt. Ook wordt er 50 miljoen extra per jaar geïnvesteerd in sport.
Het kabinet-Jetten
Het Belastingplan 2026, dat op 16 december 2025 door de Eerste Kamer is aangenomen, vormt het kader voor de maatregelen die per 1 januari 2026 ingaan. De plannen worden door critici en in de media beschreven als een "uitkleding" van het sociale vangnet en een verhoging van de belastingdruk op arbeid, mede door een beperkte inflatiecorrectie.
Uit de recente besluitvorming komen de volgende maatregelen naar voren:
- Belastingverhoging op arbeid: Er wordt extra belasting geheven op arbeid, waarbij het belastingstelsel kritisch wordt bekeken.
- Beperkte inflatiecorrectie: Voor de inkomstenbelasting is besloten de inflatiecorrectie voor 2026 slechts voor 52,8% toe te passen (een correctie van 1,5312% in plaats van de verwachte 2,9%). Dit leidt effectief tot een hogere belastingdruk.
- Schijven inkomstenbelasting: De eerste schijf in de inkomstenbelasting stijgt licht naar €38.883 in 2026, en de tweede schijf naar €78.426.
- Box 3 en Vermogen: Het heffingsvrije vermogen in box 3 wordt verlaagd, en er is aangenomen dat er veranderingen plaatsvinden in box 3, waaronder de snellere afbouw van de 'Hillen-aftrek'.
- Autofiscaliteit: De regels voor auto's worden strenger. Benzine- en dieselauto's worden minder fiscaal aftrekbaar, en er is een trend naar de afbouw van aftrekposten.
- AOW-stijging: De AOW-uitkeringen stijgen per 1 januari 2026, omdat deze gekoppeld zijn aan de (aangepaste) wettelijke minimumlonen.
Rijksoverheid +7
- Sociaal vangnet: Er zijn signalen dat het nieuwe kabinet-Jetten zich richt op bezuinigingen, wat door sommigen wordt geïnterpreteerd als een versobering ("uitkleding") van sociale zekerheden.
- Economische kritiek: Economen uiten kritiek op de plannen en vergelijken het complexe Nederlandse belastingstelsel met de "Toren van Pisa", die extra belastingverhogingen nodig heeft om overeind te blijven.
- Arbeidskorting: Er zijn wijzigingen in de afbouw van de algemene heffingskorting, die vanaf 2025 al sneller minder wordt, wat doorwerkt in 2026.
NPO Radio 1 +2
BEKNOPT POLITIEK AI - OVERZICHT per 1 mei 2026
Er zijn zeker nog geen grote, onomstreden trofeeën, maar als je verder kijkt dan de dagelijkse kritiek, springen een paar mogelijke pluspunten eruit. Het kabinet-Jetten trad aan op 23 februari 2026, de portefeuilleverdeling werd direct vastgesteld en de Voorjaarsnota/Startnota lag al op 27 maart bij de Kamer. Dat wijst erop dat de bestuurlijke machine in elk geval snel op gang is gekomen.
Wat vaak onderbelicht blijft, is financieel beleid: in de Voorjaarsnota staat expliciet dat het kabinet zich houdt aan de Europese begrotingsregels en aan trendmatig begrotingsbeleid, om de overheidsfinanciën voorspelbaar te houden en toekomstige rekeningverschuiving te beperken. Dat is niet spectaculair, maar wel een klassiek bestuurlijk succes als de druk op zorg, defensie en vergrijzing oploopt.
Op wonen en leefbaarheid zijn er ook concrete stappen. Op 17 april besloot de ministerraad de Leegstandwet aan te passen zodat gemeenten leegstand sneller kunnen aanpakken, onder meer via elektriciteitsverbruik en zelfs een verplichting om een pand weer in gebruik te nemen. In het regeerakkoord staan daarnaast meer woningen, 30 nieuwe plekken voor wijken of steden en makkelijker verdichten van bestaande woningen.
Ook op koopkracht en werk zijn er kleine, maar duidelijke ingrepen: het minimumjeugdloon gaat per 1 januari 2027 omhoog, inclusief een aparte verbetering voor Bbl-studenten, en het kabinet wil toeslagen en uitkeringen op één vaste dag per maand uitbetalen. Dat zijn maatregelen die niet meteen groot applaus opleveren, maar wel rechtstreeks voelbaar kunnen zijn voor jongeren en huishoudens met een smalle beurs.
Bij asiel en opvang zit het mogelijke succes vooral in de verschuiving van crisis naar structuur. Het kabinet houdt de Spreidingswet in stand, wil snellere procedures, meer vaste opvangplekken en eerder taalonderwijs en werk voor mensen die waarschijnlijk mogen blijven. Dat lost het probleem niet meteen op, maar het is wel een inhoudelijke koerswijziging richting voorspelbaarder beleid.
Verder vallen defensie, energiezekerheid en crisisbestendigheid misschien minder op in het debat, maar daar liggen wel stevige keuzes. Op 24 april presenteerde het kabinet een pakket om de weerbaarheid tegen een energieschok te vergroten, met politiek draagvlak vanuit de oppositie, en dezelfde dag werd ook gemeld dat het defensiebudget deze kabinetsperiode groeit naar 2,8% van het bbp, op weg naar 3,5% in 2035.
Als je het in één zin samenvat: de grootste onderschatte “successen” van dit kabinet zitten nu nog meer in uitvoering, financiële discipline en kleine maar concrete ingrepen dan in grote politieke triomfen. I